Ministritë e reja

IPVQ merr përgjegjësi të reja

Bartja e përgjegjësive në sektorin e sundimit të ligjit, e propozuar të fillojë para fundit të vitit 2005, është element kryesor i agjendës gjithëpërfshirëse të sigurisë për UNMIK-un dhe IPVQ-në, një prej gjashtë prioriteteve që PSSP Søren Jessen-Petersen i përmendi në fjalimin e tij të fundit në Këshillin e Sigurimit të OKB-së.

Struktura dhe përgjegjësitë e Ministrisë së Punëve të Brendshme dhe të Ministrisë së Drejtësisë janë zhvilluar përmes konsultimeve të gjera gjatë disa muajve të kaluar, ndërmjet përfaqësuesve të UNMIK-ut dhe IPVQ-së, të paraqitura nga Zyra e kryeministrit. Korniza e miratuar është e përcaktuar në një projektrregullore për ndryshimin e Rregullores së UNMIK-ut Nr. 2001/19 mbi Degën e Ekzekutivit të Institucioneve të Përkohshme të Vetëqeverisjes. (Në kohën e shkrimit të këtij artikulli, projektrregullorja gjendet në selinë e OKB-së në Nju Jork për shqyrtim dhe miratim).

Parashikohet që sapo Ministria e Drejtësisë të formohet, ajo do t’i marrë përgjegjësitë për zhvillimin e linjës së veprimit në fushën e drejtësisë lidhur me prokurorinë publike dhe qasjen në drejtësi për pakica, menaxhimin e burimeve buxhetore dhe financiare të ministrisë, sigurimin e udhëzimeve lidhur me zhvillimin dhe zbatimin e politikës prokuroriale pa ndërhyrë në punën e Zyrës së prokurorit publik, të sigurojë trajnim dhe provim për prokurorë dhe avokatë në bashkërendim me Institutin Gjyqësor të Kosovës (IGJK), bashkëpunimin në çështjet që kanë të bëjnë me shërbimin korrektues, dhe ndihmën për viktimat e krimit.

Ministria e Drejtësisë gjithashtu do ta përfaqësojë Qeverinë në konteste dhe procedura para gjykatave dhe gjykatave të arbitrazhit, do të sigurojë këshilla të ekspertëve për përgatitje, nga ana e Qeverisë, të marrëveshjeve në fushën e bashkëpunimit ndërkombëtar dhe do t’i ndihmojë UNMIK-ut në ushtrimin e përgjegjësisë së vet për bashkëpunim ndërkombëtar ligjor, përfshirë këtu bashkëpunimin me Gjykatën evropiane për të drejta të njeriut, Gjykatën Penale Ndërkombëtare dhe Tribunalin e Hagës.

Në të njëjtën kohë, formimi i Këshillit gjyqësor të Kosovës, të cilit do t’i bartet përgjegjësia për caktimin, disiplinimin dhe largimin e gjykatësve, është në rrugë e sipër. Këshilli, si organ i pavarur, gjithashtu do të jetë përgjegjës për administrimin e gjykatave.

Ministria tjetër e re që po formohet, Ministria e Punëve të Brendshme, do të jetë përgjegjëse për lehtësimin e përgatitjes dhe zbatimit të legjislacionit në fushën e rendit dhe të sigurisë publike, për administrimin e çështjeve financiare e buxhetore të Shërbimit Policor të Kosovës (SHPK) dhe të Ministrisë, për zbatimin e menaxhimit të integruar kufitar në bashkërendim me UNMIK-un dhe në përputhje me udhëzimet e Bashkimit Evropian, për zbatimin e legjislacionit në fuqi mbi qarkullimin e personave brenda Kosovës dhe jashtë saj, për grumbullimin dhe analizimin e të dhënave statistikore në fushën e rendit publik, dhe për kryerjen e funksioneve në procedurat disiplinore kundër policëve në përputhje me legjislacionin në fuqi.

Për më tepër, disa funksione që tani kryhen nga Ministria e Shërbimeve Publike, do t’i barten Ministrisë së Punëve të Brendshme. Këtu përfshihen funksionet që kanë të bëjnë me gatishmërinë për emergjenca, regjistrimin e automjeteve, ndihma në administrimin e regjistrit qendror civil dhe të bazës së të dhënave, dhe ndihma në administrimin e politikave që kanë të bëjnë me dokumentet civile.
Bartja e hershme e përgjegjësive në këtë fushë kryesore të qeverisjes është duke u ndërmarrë me qëllim që IPVQ-së t’i sigurohen mjetet për ta marrë përgjegjësinë për siguri në Kosovë dhe për ta shtuar ndërtimin e kapacitetit, sipas nevojës dhe ku të kërkohet, me mbështetje të bashkësisë së donatorëve.

“Duke pasur parasysh ndjeshmërinë e këtyre sektorëve, bartja e kompetencave do të jetë graduale, në faza, dhe do të varet nga transparenca dhe apolitizimi në secilën fazë paraprake,” theksoi PSSP në Këshillin e Sigurimit të OKB-së. Parimi i bartjes graduale të përgjegjësive ushtrohet përmes marrëveshjes se, pas bartjes së grupit të parë të përgjegjësive, do të kryhet një shqyrtim i përkohshëm për të siguruar që ministritë e reja po funksionojnë në mënyrë profesionale dhe efikase, në interes të të gjitha bashkësive dhe pa ndikim të tepruar nga asnjë parti politike. Pas përfundimit pozitiv të shqyrtimit, ministrive do t’u caktohen përgjegjësi të tjera, që mund të jetë tre muaj pas formimit të tyre.

Ndërkohë, UNMIK-u duhet ta mbajë pushtetin ekzekutiv për t’u ballafaquar me kërcënimet ndaj stabilitetit në Kosovë, posaçërisht në fushat si çrregullimi i rëndë i rendit publik, krimi i organizuar, terrorizmi, krimet me motive etnike dhe krimet e rënda ndëretnike. PSSP do ta mbajë autoritetin përfundimtar për ndërhyrje dhe do të vazhdojë t’i ushtrojë funksionet sovrane, si përfundimi i marrëveshjeve ndërkombëtare dhe bashkëpunimi ndërkombëtar gjyqësor dhe policor.

Edina Halapi, Shtylla I